KPSS Tarih Ders Notları-Osmanlı Devleti Gerileme Dönemi Islahat ve Islahatçıları


. III. Ahmet Dönemi

-Lale Devri-

1718–1730

*Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa’dır.

*1718 Pasarofça anlaşmasıyla başlayıp, 1730 Patrona Halil İsyanına kadar olan dönemdir.

Avrupa’yı tanıma ve keşfetme çalışmaları var.

Avrupa’ya ilk kez geçici elçiler gönderildi. (ilk geçici Elçilik Paris’te açıldı. İlk Elçi 28 Çelebi Mehmet’tir.)

Uyarı Avrupa’da elçiliklerin açılması batının üstünlüğünün kabul edildiği anlamına gelir.

— İlk kez özel Matbaa açıldı. (İbrahim Müteferrika ve Sait Efendi tarafından)

Uyarı Matbaada basılan ilk eser Vani Efendi tarafından yazılan Van Kulu Lügatı’dir.

 Uyarı Matbaaya en çok tepkiyi hattalar göstermiş bunun üzerine dini eserlerin elde yazılmasına, tarih, coğrafya ve felsefe kitaplarının matbaada basılmasına karar verilmiştir.

Yeniçerilerden itfaiye bölüğü oluşturuldu

— Kumaş, Kâğıt, Çini fabrikaları açıldı

İlk kez çiçek aşısı uygulandı

— Avrupa mimarisi örnek alındı. En çok sivil mimari gelişti. III. Ahmet Çeşmesi

Doğu klasikleri Türkçeye çevrilerek kütüphaneler açıldı.

Minyatür en çok bu dönemde gelişti. Levni Minyatürün en önemli ustasıdır.

— Nedim bu dönemin önemli şiircisidir.

Uyarı Bu dönemde Askeri alanda hiçbir yenilik yapılmamıştır.

Uyarı Lale devri kültürel alandaki etkinliklerin ve zevk ve sefanın doruğa çıktığı dönemdir.

Bu dönem Patrona Halil İsyanı ile sona ermiştir.

I. Mahmut Dönemi

1730–1754

*Lale Devrine duyulan tepki Islahatların yönünü tekrar Askeri alana çevirir ve savaş politikasına geri dönülür.

Batının Askeri üstünlüğü kabul edilerek Avrupa’yı tarzda alay, bölük, tabur uygulamasına geçilmiştir.

Uyarı Batının Askeri üstünlüğü ilk kez bu dönemde kabul edilmiştir.

— Kapitülasyonlar sürekli hale getirildi. 1740

— Hendesehane kuruldu.

Avrupa’dan subaylar getirilerek ordu düzeltilmeye çalışıldı.

Kont De Bonneval (Humbaracı Ahmet Paşa) tarafından Humbaracı Ocağı kuruldu

III. Mustafa Dönemi

1757- 1774

Avrupa’dan Teknik subay getirilmeye devam edildi.

Surat Topçuları Ocağı kurularak başına Baron De Tott getirildi.

Tersane ve Tophane ıslah edildi

Maliye düzene sokuldu

Deniz subayı yetiştirmek amacıyla Mühendishaneyi Bahri hümayun kuruldu (Deniz Mühendishanesi)

İlk kez Esham uygulamasına gidildi. (İç borçlanma)

 

I. Abdülhamit Dönemi

1774–1789

İlk kez Yeniçeri sayımı yapıldı. Ulufe alım satımı yasaklandı. Cülus bahşişi kaldırıldı.

İstihkâm okulu açıldı

Yerli malı kullanma zorunluluğu getirildi

Humbaracı ve Surat Topçuları ocağı ıslah edildi.

III. Selim Dönemi

1789- 1807

III. Selim ıslahatlarına başlamadan önce Meşveret Meclislerini toplayıp devlet adamlarından Lahiyalar (Rapor) almıştır.

İlk kez devlet Matbaası (Matbaayı Amire) kuruldu

— Askeri teknik okullarda Fransızca zorunlu oldu

Avrupa’da ilk kez daimi elçilikler açıldı. (Paris, Berlin, viyana, Londra)

Deniz Mühendishanesi genişletildi.

Kara Mühendishanesi kuruldu. (Mühendishaneyi Berri Hümayun)

Şeyhülislamın yetkileri kısıtlandı

Subaylara sınav uygulandı ve başarısız olanlar ordudan atıldı

Yeniçerilerin yanında Nizamı Cedid adı verilen yeni bir ordu kuruldu.

Bu ordunun masraflarını karşılamak amacıyla ıradı Cedid hazinesi hazırlandı.

Uyarı: Bu dönem ıslahatları Nizamı Cedid dönemi ıslahatları olarak da bilinir.

Uyarı: Çağdaşlaşma ve Batılılaşma III. Selim ile başlamıştır.

Uyarı: Osmanlı devletinde Islahatların Planlı ve Programlı yapıldığı dönem III. Selim dönemidir.

Bu dönem 1807 yılındaki Kabakçı Mustafa İsyanı ile sona ermiş ve III. Selim öldürülmüştür

 

XVIII. Yüzyıl Islahatlarının Genel Özellikleri

1-       Duraklama devrinden farklı olarak batılılaşma başlamıştır.

2-       Batının teknik üstünlüğü kabul edildi.

3-       Bilim, Teknik ve özelliklede Askeri yeniliklerden yararlanıldı.

4-       Dönemin ıslahatları duraklama dönemine göre daha köklü yapılmıştır.

 

Uyarı Bu dönem ıslahatlarına en çok tepki Yeniçeri ve Ulemadan gelmiştir.

Hatırlatma:

Dönemin Islahatçılarını

31313

Diye kodlamanız hatırlamanızı kolaylaştırır.

 

About these ads

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s